Nhựa PET có an toàn không? Giải đáp độ an toàn và lưu ý sử dụng chuẩn

Nhựa PET có an toàn không là câu hỏi mà rất nhiều gia đình đặt ra khi lựa chọn sản phẩm cho sinh hoạt hằng ngày. Trung bình mỗi ngày, người tiêu dùng tiếp xúc với ít nhất 3–5 vật dụng làm từ PET, từ chai nước cho tới khay đựng thực phẩm. Tuy nhiên, theo khảo sát, có đến 78% phụ huynh vẫn còn băn khoăn về mức độ an toàn của loại vật liệu này đối với sức khỏe. Vậy thực hư nhựa PET có chứa BPA hay tiềm ẩn nguy cơ ung thư không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các đánh giá từ những tổ chức y tế uy tín như FDA, WHO, đồng thời hướng dẫn cách sử dụng nhựa PET đúng chuẩn, an toàn cho cả gia đình.

1. Tổng quan về nhựa PET và đặc tính của nhựa số 1

Trước khi đi sâu vào vấn đề an toàn, cần hiểu rõ nhựa PET là gì và vì sao loại vật liệu này lại được ứng dụng rộng rãi đến vậy trong đời sống hằng ngày.

Nhựa PET (Polyethylene Terephthalate), với công thức hóa học (C₁₀H₈O₄)ₙ, là một loại polymer nhiệt dẻo thuộc họ polyester, được hình thành từ phản ứng giữa Axit Terephthalic tinh khiết (PTA) và Ethylene Glycol (EG). Đây chính là thành phần chính tạo nên hầu hết các loại chai nhựa trong suốt mà chúng ta bắt gặp mỗi ngày.

Nhựa PET (Polyethylene Terephthalate) là một loại polymer nhiệt dẻo thuộc họ polyester

Về mặt nhận diện, nhựa PET thuộc nhóm số 1 trong hệ thống mã tái chế quốc tế (Resin Identification Code – RIC 1), thường được in dưới dạng ký hiệu số 1 nằm trong hình tam giác ở đáy sản phẩm để người tiêu dùng dễ dàng phân biệt.

Xét về đặc tính vật lý, nhựa PET sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật: trọng lượng nhẹ, độ bền kéo cao (khoảng 44,4 MPa), khả năng chịu va đập tốt, độ trong suốt lên đến 91–92% – gần tương đương thủy tinh. Đặc biệt, loại nhựa này có khả năng ngăn chặn sự thẩm thấu của khí oxy (O₂) và carbon dioxide (CO₂) vượt trội, giúp bảo quản đồ uống có gas hoặc thực phẩm lỏng hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, nhựa PET cũng tồn tại một số hạn chế nhất định: không có khả năng tự phân hủy sinh học trong môi trường tự nhiên, bề mặt có cấu trúc xốp với nhiều lỗ rỗng nhỏ khiến việc vệ sinh triệt để trở nên khó khăn, và khả năng chịu nhiệt ở mức tương đối thấp so với một số loại nhựa khác.

2. Giải đáp: Nhựa PET có an toàn không?

Trước khi lựa chọn bao bì từ PET, nhiều người thường đặt câu hỏi nhựa PET có an toàn không và liệu vật liệu này có ảnh hưởng đến sức khỏe khi sử dụng hằng ngày. Để có câu trả lời, hãy cùng tìm hiểu đặc tính của PET, mức độ an toàn và những khuyến cáo khi sử dụng qua nội dung dưới đây:

2.1. Đánh giá an toàn từ FDA, WHO và chuyên gia y tế

Nhựa PET có an toàn không? Câu trả lời là CÓ AN TOÀN và được các cơ quan uy tín thế giới công nhận nhựa PET có thể tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, miễn là sử dụng đúng cách và đúng mục đích thiết kế ban đầu.

Nhiều cơ quan quản lý uy tín trên thế giới đã đưa ra kết luận thống nhất về vấn đề này. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều xếp nhựa PET vào nhóm vật liệu đóng gói thực phẩm có độ an toàn cao nhất khi được sử dụng theo đúng khuyến cáo.

Nhựa PET có an toàn không? Câu trả lời là có, dựa trên sự công nhận từ các cơ quan y tế uy tín

Nhựa PET (số 1) được sử dụng phổ biến để sản xuất chai, hộp và bao bì tiếp xúc với thực phẩm. Tại Mỹ, FDA liệt kê polyethylene terephthalate (PET) trong hệ thống quy định đối với các chất/vật liệu tiếp xúc thực phẩm, với điều kiện sử dụng cụ thể.

Tại châu Âu, EFSA đã thực hiện nhiều đánh giá về PET tái chế dùng làm vật liệu tiếp xúc thực phẩm. Trong một đánh giá năm 2023, EFSA kết luận PET tái chế từ quy trình được thẩm định không gây lo ngại về an toàn khi sử dụng để sản xuất vật liệu tiếp xúc với các loại thực phẩm trong những điều kiện được đánh giá.

Tại Việt Nam, quan điểm này cũng được các chuyên gia y tế trong nước xác nhận. Theo báo Tuổi Trẻ ngày 24/06/2023, TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam đã chia sẻ:

“Nhựa PET hay còn gọi là PETE (polyethylene terephthalate) là loại nhựa thông dụng thường được dùng để đựng thực phẩm dạng lỏng như nước uống, nước ngọt, gia vị (ví dụ nước mắm, nước tương),... Nhựa PET khá đảm bảo an toàn ở nhiệt độ bình thường, tuy nhiên chỉ nên dùng 1 lần và không nên tái sử dụng do vỏ chai dễ bám mùi vị và vi trùng.”

2.2. Mức độ an toàn của nhựa PET theo từng nhóm đối tượng gia đình

Không chỉ dừng lại ở đánh giá chung, vấn đề nhựa PET có an toàn không còn được xem xét cụ thể theo từng nhóm đối tượng sử dụng trong gia đình:

• Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong độ tuổi từ 0 đến 3 tuổi: Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị nhựa PET có thể dùng làm bình sữa hoặc dụng cụ ăn uống cho trẻ, bởi vật liệu này không chứa các độc tố gây hại, đồng thời đặc tính khó vỡ giúp hạn chế nguy cơ chấn thương khi trẻ vô tình làm rơi.
• Với phụ nữ mang thai và người cao tuổi: Việc sử dụng các sản phẩm từ nhựa PET cũng không gây ảnh hưởng đến sức khỏe hay sự phát triển của thai nhi. Đặc tính nhẹ và bền của vật liệu này còn giúp giảm thiểu rủi ro rơi vỡ trong quá trình sử dụng hằng ngày.
• Đối với người trưởng thành: Nhựa PET là lựa chọn phù hợp cho các nhu cầu đựng đồ uống trong sinh hoạt, tập luyện thể thao hay di chuyển đến nơi làm việc nhờ tính tiện lợi và độ bền cao.

3. Giải mã 3 hiểu lầm phổ biến nhất về độ an toàn của nhựa PET

Bên cạnh câu hỏi “nhựa PET có an toàn không”, thì xoay quanh nhựa PET vẫn còn tồn tại nhiều thông tin sai lệch khiến người tiêu dùng hoang mang. Dưới đây là ba hiểu lầm phổ biến nhất cần được làm rõ:

3.1. Hiểu lầm 1: "Nhựa PET có chứa chất độc BPA"

Trên thực tế, cấu trúc hóa học của nhựa PET hoàn toàn không chứa và cũng không có khả năng tạo ra Bisphenol A (BPA) hay các hợp chất Phthalates trong quá trình sử dụng.

Nguồn gốc của hiểu lầm này thường xuất phát từ việc người tiêu dùng nhầm lẫn giữa nhựa PET (ký hiệu số 1) với nhựa Polycarbonate – PC (ký hiệu số 7), vốn là loại nhựa có khả năng chứa BPA. Sự nhầm lẫn về ký hiệu phân loại đã dẫn đến không ít lo ngại thiếu căn cứ khoa học.

Cấu trúc hóa học của PET không chứa và cũng không có khả năng tạo ra Bisphenol A (BPA)

3.2. Hiểu lầm 2: "Sử dụng chai nhựa PET gây bệnh ung thư"

Đây là một trong những tin đồn gây hoang mang nhiều nhất, tuy nhiên hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học xác đáng.

Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cùng Tổ chức Y tế Thế giới, sau nhiều thập kỷ nghiên cứu chuyên sâu, đã khẳng định không tìm thấy bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy nhựa PET có khả năng gây ung thư. Đáng chú ý, phần lớn các thông tin tiêu cực lan truyền trên mạng xã hội – chiếm tới khoảng 89% đều là những nội dung chưa qua kiểm chứng.

3.3. Hiểu lầm 3: "Nhựa PET không thể tái chế, gây hại cho môi trường"

Ngược lại với suy nghĩ này, nhựa PET thực chất là loại nhựa có tỷ lệ tái chế cao nhất thế giới, đạt mức 29% trên phạm vi toàn cầu.

Nhờ ứng dụng công nghệ tái chế "từ chai ra chai" (bottle-to-bottle), quá trình sản xuất có thể giảm tới 70% lượng khí thải carbon so với sản xuất nhựa nguyên sinh. Ngoài ra, nhựa PET tái chế còn được kéo thành sợi polyester để may quần áo hoặc sản xuất các loại vật liệu xây dựng, góp phần giảm thiểu rác thải nhựa ra môi trường.

PET có khả năng thu gom và tái chế, góp phần giảm lượng rác thải nhựa ra môi trường

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến độ an toàn của nhựa PET và rủi ro cần tránh

Để đánh giá nhựa PET có an toàn không, không chỉ cần quan tâm đến bản chất vật liệu mà còn phải xem xét cách sử dụng, nhiệt độ và thời gian tiếp xúc. Sau đây là những yếu tố ảnh hưởng đến độ an toàn của PET cần lưu ý để tránh các rủi ro không đáng có:

4.1. Tác động của nhiệt độ

Khi tìm hiểu nhựa PET có an toàn không, cần lưu ý vật liệu này duy trì cấu trúc ổn định chủ yếu ở nhiệt độ phòng hoặc môi trường lạnh, thường dưới ngưỡng 70°C.

Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao hơn, chẳng hạn như đựng nước nóng trên 70–80°C, đặt trong lò vi sóng hoặc để trong cốp xe dưới trời nắng gắt, nhựa PET có nguy cơ bị biến dạng và phân hủy, từ đó giải phóng một số hợp chất thôi nhiễm như Antimon (antimony), Formaldehyde và Acetaldehyde vào thực phẩm hoặc nước uống bên trong.

Nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến tính chất của PET, nên cần sử dụng, bảo quản đúng khuyến nghị

4.2. Thói quen tái sử dụng nhiều lần: Nguy cơ vi khuẩn và thôi nhiễm hóa chất

Ngay từ khâu thiết kế, nhựa PET đã được định hướng ưu tiên cho các sản phẩm sử dụng một lần nhằm đảm bảo an toàn tối đa.

Do bề mặt nhựa PET có cấu trúc xốp với nhiều lỗ rỗng li ti, khi bị trầy xước trong quá trình rửa chà xát, các kẽ hở này sẽ trở thành nơi lý tưởng để vi khuẩn và mầm bệnh bám chặt, gây khó khăn cho việc vệ sinh triệt để.

Trong trường hợp cần tái sử dụng chai nhựa PET, người dùng chỉ nên đựng nước lạnh dưới 40°C trong thời gian ngắn, tối đa khoảng 3–5 lần hoặc dưới 10 ngày sử dụng, và tuyệt đối không nên kéo dài việc tái sử dụng quá 10 tháng.

Tóm lại, nhựa PET có an toàn không còn phụ thuộc vào mục đích, nhiệt độ và cách sử dụng. Khi dùng đúng công năng, ưu tiên bảo quản thực phẩm, đồ uống ở điều kiện phù hợp, không tái sử dụng tùy tiện và tránh nhiệt độ cao, PET (ký hiệu số 1) có thể được sử dụng an toàn theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nhựa PET không chứa BPA và không gây ung thư như nhiều tin đồn thất thiệt - điều quan trọng là người dùng cần trang bị kiến thức đúng đắn để sử dụng vật liệu này một cách khoa học. Nếu bạn cần tìm các sản phẩm nhựa PET chất lượng, Nhựa Duy Tân luôn sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành, mang đến sự an tâm tuyệt đối cho người tiêu dùng.